آیا پاسخ فرهنگیان به کارت فرهنگ مثبت خواهد بود ؟!

امیر حسین حدیدی زواره

 كارتی كه در نخستین گام و آنطور كه در سایت صندوق ذخیره فرهنگیان آمده، كارتی نقدی است كه طبق توافق صورت پذیرفته با صندوق ذخیره فرهنگیان برای كلیه كاركنان (اعم از شاغل و بازنشسته) وزارت آموزش و پرورش كه متقاضی عضویت در آن صندوق باشند، صادر میگردد.

 قرار است این كارت علاوه بر دارا بودن قابلیتهای كارت نقدی، این امكان را برای دارندگان آن فراهم آورد كه از فروشگاههای اعلام شده از سوی صندوق ذخیره فرهنگیان از تخفیفات ویژه بر روی كالاهای پرمصرف برخوردار شوند.

 اما پس از رونمایی بههمراه دیگر بخشنامهها، بخشنامهای با همین عنوان به مدارس شهر تهران ارسال شد كه قرار بود، جزییات ثبت نام، نوع كالاها و فروشگاههای طرف قرارداد را به معلمان بهعنوان جامعه هدف معرفی كند.

 كه متاسفانه براساس بررسی میدانی صورت گرفته توسط نشریه زمزمه و همچنین اعلام نظرات و تماسهای تلفنی فرهنگیان با دفتر نشریه ،این طرح همچنان مورد ابهام و سئوال فرهنگیان است و در نتیجه اكثریت قریب به اتفاق، نه تنها داوطلب ثبت نام در این طرح نشدهاند، بلكه با توجه به سوابق موجود درباره طرحهایی به این شكل و عنوان در سالهای گذشته، دیگر فرهنگیان و معلمان را از عضویت و ثبتنام در این طرح منع میكنند.

از طرف دیگر، اخبار انتشار یافته در رسانههای مكتوب و حتی تصویری حكایتی مشابه دارد كه شاید مجموع آنها را بتوان در دو كلمه«ابهام» و «تردید» خلاصه كرد.

 عباراتی كه حكایت از خطری بزرگ برای نخستین طرح تیم اقتصادی وزیر آموزش و پرورش دولت تدبیر وامید دارد

و آن خطر چیزی جز عدم موفقیت و به گفته برخی معلمان، ادامه راه و تجربه ناموفق كارتهای «سخا» ،«سفر» و «صدرا» نیست.

 كارتهایی كه اولی با هدفی مشابه كارت فرهنگ در حدود 10 سال پیش و دومی كه با هدف حمایت از فرهنگیان و ترویج سفر ارزانقیمت، 2 سال پیش در بین معلمان سراسر كشور توزیع شد.

 و اما  كارت "صدرا" با  عمری كمتر از یكسال، توسط شركت تعاونی فرهنگیان شهر تهران طراحی  و بین معلمان شاغل وبازنشسته توزیع شد و البته با آنكه به گفته مسئولان ارشد وزارت آموزش و پرورش، آسیبهای غیرقابل جبرانی را به اعتماد فرهنگیان و اقتصاد آموزش و پرورش زده است اما بیشتر شباهت را با "كارت فرهنگ" دارد.

زیرا هدف كارت صدرا هم توزیع كالای با كیفیت و اقساطی بین فرهنگیان شاغل و بازنشسته است و از همه مهمتر، مدیر عامل شركت تعاونی فرهنگیان، مدیرعامل شركت فراز یعنی شركت طرف قرارداد صندوق ذخیره فرهنگیان هم میباشد.

بههر ترتیب گرچه مدت زیادی از اعلام رسمی آغاز اجرای این طرح نمیگذرد و شاید به اعتقاد بسیاری اظهار نظر زود باشد اما با عنایت به بررسی میدانی صورت گرفته و از آنجایی كه نویسنده این اوراق از ابتدا در جریان طراحی این كارت قرار داشته و از نیت خیر و تلاش فراوان مجریان و طراحان آگاهی كامل دارد ، مطابق رسالت "نشریه زمزمه" وظیفه میداند مواردی را در خصوص چالشهای پیشروی طرح مذكور و بهعبارتی دقیقتر، چرایی عدم استقبال فرهنگیان از این طرح (حداقل در گام نخست) عنوان نموده و برخی از راهكارهایی كه عمدتاً پیشنهاد فرهنگیان و معلمانی كه در واقع سرمایه اصلی طرح مذكور محسوب میشوند اشاره نماید.

 1- عدم اطلاعرسانی متوازن و متناسب

 شاید اصلیترین و یا شاه كلید دیدگاههای منفی ایجاد شده بین فرهنگیان در این طرح، به شیوه اطلاع رسانی درباره آن برمیگردد؛شیوهای كه در آن همانند روشهای معمول، بخش اصلی آن را مصاحبه و صدور بخشنامه به مدارس تشكیل میداد؛ مصاحبههایی كه در آنها اطلاعات درباره «طرح فرهنگ» یا «كارت فرهنگ» بهصورت نامتوازن و بعضاً متناقض و قطره چكانی منعكس میشد.

 بهعبارتی  هیچ گفتگوی جامعی در خصوص این طرح كه بتواند كلیه سوالات معلمان را پاسخ دهد، نه تنها در رسانههای مكتوب و غیر مكتوب درج نشد، بلكه سایتهایی همچون سایت صندوق ذخیره فرهنگیان و یا سایت وزارت آموزش و پرورش هم اقدامی برای انتشار آنها انجام نداد.

 اما صدور بخشنامه و ارسال آن به مدارس شاید به عنوان موثرترین راه برای اطلاعرسانی به معلمان در نظر گرفته شد. حال اگر از معلمان سوال شود و یا یك تحقیق میدانی ساده انجام شود، مشخص میگردد كه با توجه به انبوه بخشنامههای صادره و همچنین عدم تناسب بخشنامهها با نیاز و ضرورت فرهنگیان در طی سالهای گذشته در یك اقدام ناخود آگاه اكثر فرهنگیان بهویژه در شهرهای بزرگ و مدارس پسرانه، توجه چندانی به این بخشنامه ندارند.

نتیجه آنكه در شرایطی كه به گفته اكثر فرهنگیان  وتایید مدیرعامل صندوق ذخیره فرهنگیان، نبود اعتماد به طرحهای اقتصادی و یژه فرهنگیان از مهمترین موانع موفقیت در این بخش محسوب میشود؛ ضرورت طراحی جدید و اقدامی متفاوت در این زمینه انكارناپذیر است بدون شك از آنجایی كه "كارت فرهنگ" نخستین طرح تیم اقتصادی دكتر فانی محسوب میشود موفقیت در آن، دروازه پیروزی بر غول بیاعتباری وعدم اعتماد فرهنگیان به صندوق ذخیره است و بههمین ترتیب، راهگشا و انگیزه برای اجرای دیگر طرحهای وعده داده شده میباشد.

 بنابراین بهنظر می سد با توجه به آنكه هنوز فرصت باقی است، باید در اقدامی مجدد و بكارگیری و مشورت با افراد متخصص و تعیین استراتژی و اجرای طرحهای كارآمد، حداقل به گونهای اطلاعرسانی شود كه این طرح و موارد مطرح شده پیرامون آن، زمینه افزایش بیاعتمادی بیشتر فرهنگیان را فراهم نكند.

 بهعبارت دقیقتر، با توجه به اهمیتی كه امور اقتصادی در برنامههای وزیر آموزش و پرورش دارد؛ پیشنهاد میشود تیمی ویژه در روابط عمومی وزارت آموزش و پرورش، جهت اطلاعرسانی هدایت واثربخشی اخبار اقتصادی مربوط به فرهنگیان، تشكیل شود.

 2- دریافت مبلغ 32 هزار تومان بهعنوان هزینه كارت:

 در جایی كه تمام بانكهای كشور، جهت صدور كارت بانكی، فقط هزینهای بین 2 تا 3 هزار تومان دریافت میكنند؛ هر فرهنگی برای دریافت این كارت باید مبلغ 32 هزار تومان، هزینه نماید و یا به عبارت دیگری 32 هزار تومان به جیب بانك واریز نماید.

 بنابراین بهنظر میرسد كه طراحان این طرحِ باید بهگونهای برنامهریزی میكردند كه هزینه مذكور كه یكی از عوامل اصلی بیانگیزگی و دفع فرهنگیان محسوب میشود از سبد طرح فرهنگ، حذف میگردید.

آیا امكان نداشت كه برای جلوگیری از صدور كارت جدید و تحمیل هزینه به فرهنگیان از آ نها بخواهیم كه كارت و حساب بانكی مربوط به حقوقشان كه مشخصات آن در ادارات آموزش و پرورش موجود است را به صندوق ذخیره فرهنگیان، اعلام نمایند؟ ود ست آخر آنكه در بدترین شرایط، آیا این امكان وجود نداشت كه فرضا با كاهش یكی، دودرصد از تخفیف 26 درصدی كالاها؛ آنهم فقط در مرحله اول، ترتیبی اندیشید كه كارت هر نفر بهنام خودش و به هر مدرسه ارسال شود؟

 3- عدم اطلاعرسانی در سایت صندوق ذخیره فرهنگیان:

 با آنكه مدیرعامل صندوق ذخیره فرهنگیان به كرات و در مصاحبههای گوناگون بهروزرسانی و افزایش كیفیت عملكرد سایت صندوق ذخیره را بعنوان یكی از برنامههای اصلی خود اعلام كرده است اما متاسفانه اگر سری به سایت صندوق و لینك "طرح فرهنگ" بزنیم متوجه مواردی میشویم كه همگی آنها به ابهام و افزایش بیاعتمادی به این طرح میافزاید.

 به عنوان مثال، وقتی نشانگر ماوس را در پنجره مربوط به اقدام عرضه شده در "طرح فرهنگ" برروی گوشت قرمز، محصول شركت گوشتیران منتقل میكنید بهجای آنكه اطلاعاتی درباره كیفیت و نام شركت تولیدی در اختیار شما قرار بگیرد، نام كالای دیگر مانند لوبیای قرمز، آشكار میگردد.

این موضوع در مورد دیگر كالاهای پر مصرف مانند روغن هم قابل مشاهد است.

 بهاین ترتیب اگر قرار باشد، مطابق اظهار نظرهای صورت گرفته مجریان طرح فرهنگ، سایت ذخیره بهعنوان مرجعی جهت پاسخگویی و همچنین افزایش اشتیاق فرهنگیان به طرح مذكور عمل كند نه تنها موفقیتی حاصل نمیشود، بلكه نتیجه معكوس میگردد.

بنابراین ایجاد شفافیت، بهروزرسانی و رفع ابهامات احتمالی در این سایت، امری حتمی و ضروری بهنظر میرسد.

4- واریز بدون مجوز یكصد هزار تومان برای اعضای صندوق :

یكی دیگر از مواردی كه در مصاحبههای مجریان "طرح فرهنگ" به آن اشاره و تبلیغ میشود، واریز مبلغ یكصد هزار تومان در كارت فرهنگ هر یك از 760 هزار عضو صندوق ذخیره فرهنگیان است.

 یعنی در مجموع 76 میلیارد تومان وجه نقد- گرچه این اقدام فی نفسه كار مثبتی محسوب میشود اما در این مصاحبهها و گفتگوها به گونهای القا میشود كه اقدام، اقدامی تشویقی برای اعضای صندوق میباشد.

 حال آنكه با بررسی دقیقتر این واریز، چند سوال اساسی پیش میآید: اول آنكه منبع تامین رقم 76 میلیارد تومان كجاست؟ كه قطعاً در پاسخ نام صندوق ذخیره شنیده میشود وحال دومین سوال مطرح میشود كه با چه مجوزی، تزریق این رقم كلان از سرمایه صندوق به "كارت فرهنگ" صورت میگیرد؟

 كه شاید، تصویب هیات مدیره پاسخ این پرسش باشد كه در این صورت سوال سوم مطرح میشود كه با توجه به آنكه كل سرمایه و سود صندوق ذخیره فرهنگیان متعلق به فرهنگیان است؛ آیا صندوق ذخیره، حتی به فرض تصویب هیأت مدیره، اجازه دارد اعضا را مجبور به مصرف سرمایه خود بنماید.

 بهعبارت دقیقتر، آیا میتوان با تزریق 100 هزار تومان به كارت مذكور فرهنگیان را مجبور به خرید كالاهایی خاص و آنهم از فروشگاههایی خاص نمود؟ وآیا اصولاً برای چنین اقدامی محمل شرعی و قانونی وجود دارد؟

5- نادیده گرفتن نظر و رای معلمان

 این كارت در حالی بهنام معلمان صادر شده است كه مطابق شیوه سالیان دراز، این بار هم گروهی از مدیران آموزش و پرورش در یك تصمیمی جمعی، طرحی را برنامهریزی و اجرا كردهاند.

به بیان دقیقتر، با آنكه معلمان مجریان اكثر قریب به اتفاق تصمیمهای ریز و درشت وزارت آموزش و پرورش محسوب میشوند اما ،كمترین سهم را در برخی تصمیم   سازیها و تصمیمگیریها دارند و به همین دلیل است وقتی كه بخشنامهای و یا تصمیمی به مدارس اعلام میشود، اكثر قریب به اتفاق آنان با عدم رغبت و استقبال مواجه میشود و هنگامیكه بررسی میشود، معلوم میگردد كه تصمیم و بخشنامه صادر شده بدون توجه به ظرفیتها، تواناییها و حتی امكانات موجود در مدارس و حتی فرهنگیان و خانوادههای آنان، گرفته شده است كه بر همین قاعده ؛ در طرح كارت فرهنگ هم در كنار كارگروههای متعددی كه با عناوین و مسئولیتهای مختلف تشكیل شده است، اگر كار گروهی از معلمان مدارس سراسر كشور، بهویژه نخبگان مناطق محروم تشكیل شود، نه تنها بسیاری از مشكلات اجرایی قبل از اجرا معلوم میشود بلكه هر یك از این افراد بهعنوان مبلغان طرحهای اقتصادی وزارت آموزش و پرورش، دیگر فرهنگیان و معلمان را با اجرای آنها همراه میكنند.

حرف آخر:

بههر ترتیب نویسنده معتقد است با وجود تمام پرسشها و مشكلاتی كه درباره طرح فرهنگ وجود دارد؛ اگر اقدامات لازم در خصوص رفع ابهام و تردیدهای فرهنگیان و از بین رفتن بیاعتمادهای موجود در زمان مقتضی صورت بگیرد این طرح میتواند بهعنوان الگویی قابل اعتماد، زمینهساز اجرای موفق طرحهای بعدی باشد.

1 دیدگاه

  1. عالیه!

دیدگاه تان را اینجا به ما بیان کنید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *