بودجه آموزشوپرورش؛ هزینه نیست، خط دفاع آینده کشور است
این روزها لایحه بودجه در مجلس دستبهدست میشود و هر بخش، متناسب با میزان مطالبهگری خود، سهم بیشتری طلب میکند. اما در این میان یک پرسش اساسی همچنان بیپاسخ مانده است:
سهم مدرسه و دانشآموزان از بودجه کشور کجاست؟
آموزشوپرورش بزرگترین نهاد انسانی کشور است؛ نهادی که آینده اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ایران در کلاسهای آن شکل میگیرد. با این حال، بودجه این وزارتخانه سالهاست با واقعیتهای مدرسه همخوانی ندارد و بیشتر صرف «اداره بقا» میشود تا «ساختن آینده».
مدرسه امروز با چه کمبودهایی روبهروست؟
کلاسهای پرجمعیت و فرسوده، کمبود شدید مشاور، مربی پرورشی، معلم هنر و ورزش، فرسودگی شغلی معلمان و حقوقی که پاسخگوی حداقل معیشت نیست، نبود امکانات ساده آموزشی و دیجیتال و مدارسی در مناطق محروم که از ابتداییترین استانداردها بیبهرهاند.
اینها آمار نیست؛ واقعیت روزمره میلیونها دانشآموز و معلم است.
افزایش بودجه آموزشوپرورش؛ مطالبه صنفی یا ضرورت ملی؟
افزایش بودجه آموزشوپرورش یک مطالبه صنفی نیست، بلکه ضرورتی ملی است. کشوری که آموزشوپرورش را تضعیف کند، ناگزیر هزینه آن را با افت کیفیت نیروی انسانی، افزایش نابرابری اجتماعی، گسترش آسیبهای روانی و اجتماعی و کاهش سرمایه اجتماعی پرداخت خواهد کرد.
هر ریالی که امروز به مدرسه نرسد، فردا چند برابر آن باید صرف درمان، امنیت و جبران بحرانهای اجتماعی شود.
بودجه باید به مدرسه برسد، نه فقط به ستاد
افزایش بودجه زمانی مؤثر است که بخشی از آن مستقیماً در اختیار مدرسه قرار گیرد و صرف بهبود کیفیت آموزش، سلامت روان، نشاط و امنیت محیط مدرسه شود؛ زمانی معنا دارد که به توانمندسازی واقعی معلمان اختصاص یابد، نه برنامههای صوری و نمایشی؛ و زمانی عادلانه است که مناطق محروم را هدف بگیرد، نه توزیع یکسانِ ناعادلانه.
سکوت مدرسه نشانه رضایت نیست
صدای مدرسه را بشنوید. دانشآموزان، معلمان و خانوادهها امروز فریاد نمیزنند، اما این سکوت نشانه رضایت نیست؛ نشانه فرسودگی است.
انتظار از مجلس
از نمایندگان مجلس انتظار میرود آموزشوپرورش را نه بهعنوان «هزینه جاری»، بلکه بهعنوان «سرمایه راهبردی» ببینند؛ افزایش معنادار و هدفمند بودجه این وزارتخانه را در اولویت قرار دهند و پاسخ دهند اگر نه مدرسه، پس آینده کشور در کدام ردیف بودجه دیده شده است
نویسنده سرکارخانم صالح نیا
پایگاه خبری تحلیلی رسانه معلم رسانه فرهنگیان ایران