پایگاه خبری تحلیلی رسانه معلم رسانه فرهنگیان ایران
شیوهنامهی «از ایرانمان دفاع میکنیم» به ادارات کل آموزش و پرورش استانها ابلاغ شده تا مدیران مدارس بتوانند از آن در قالب فوقبرنامهها و برنامههای درسی اختیاری بهره ببرند. بر اساس این ابلاغ، مقرر شده است استانها متناسب با ظرفیتهای بومی و فرهنگی خود، طرح را اجرا کرده و در پایان سال تحصیلی، گزارش عملکرد و نتایج اجرایی را به حوزههای مربوط ارسال کنند.
این رویکرد واگذاری اختیار به استانها، در ذات خود گامی مثبت در مسیر تمرکززدایی و تقویت نقش استانها در تصمیمسازی آموزشی است، اما در عین حال، چنانچه با تسهیلگری، هدایت کارشناسی و راهنمایی ساختاری از سوی وزارتخانه همراه نباشد، ممکن است به برداشت «رفع تکلیف» یا انتخاب آسانترین و تکراریترین مسیرهای اجرایی منجر شود.
از کارشناسان وزارتخانه، بهویژه آنان که تسلط کافی بر نظام مدرسه، ظرفیتهای برنامه درسی و نیازهای اجرایی مدارس دارند، انتظار میرفت که همزمان با ابلاغ این شیوهنامه، پیشنهادها و الگوهای اجرایی مشخصی را نیز در اختیار استانها قرار دهند؛ از جمله:
- بهرهگیری از تجربهی برنامه ویژه مدرسه (۵۵ ساعته) و مدلهای مشابه،
- استفاده از ظرفیت دروس انتخابی دوره متوسطه و پیوند دادن بسته با سایر واحدهای یادگیری،
- طراحی اردوهای آموزشی یکروزه و محیطهای یادگیری فعال و متناسب با محتوا،
- ایجاد سازوکارهایی برای پایش، بازخوردگیری و ارتقای کیفیت اجرای برنامه در سطح مدارس.
بیتردید، تدوین محتوای آموزشی هرچند اقدامی بنیادین و ارزشمند است، اما کار سادهتری نسبت به اجرای واقعی آن در بستر مدارس به شمار میآید. محتوا را میتوان در اتاقهای دربسته و جلسات کارشناسی طراحی کرد، اما جان بخشیدن به آن در میدان عمل مدرسه، مستلزم انگیزه، هدایت، حمایت و درک واقعی از ظرفیتها و محدودیتهای مدارس است.
اگر اجرای چنین برنامههایی بدون توجه به اقتضائات میدانی، محدودیت منابع و توان انسانی مدارس دنبال شود، نهتنها کارآمدی خود را از دست میدهد، بلکه میتواند به تضعیف اعتماد ملی و کاهش خلاقیتهای حرفهای معلمان بینجامد.
بنابراین، همافزایی میان ستاد، استان و مدرسه، همراه با هدایت تخصصی و حمایت اجرایی، شرط لازم برای تحقق اهداف تربیتی بستهی «از ایرانمان دفاع میکنیم» است.