پایگاه خبری تحلیلی رسانه معلم رسانه فرهنگیان ایران
مقدمه:
مهم و در آموزش و پرورش کشور، نظر به اینکه هرگونه تصمیم و کنش قابل ملاحظه آثار وضعی ژرفی به دنبال دارد، با توجه به اعلام اخیر دبیر کل محترم شورای آموزش و پرورش، مبنی بر تصویب اساسنامه مدرسه مجازی در شورای یاد شده، به عنوان یک هموطن معلم که افتخار چهار دهه خدمت در آموزش و پرورش در حوزههای مختلف را دارم، بر خود وظیفه دینی و میهنی میدانم که با عنایت به متن اساسنامه، نکاتی را عرضه بدارم به امید آنکه پیش از تأیید و ابلاغ آن توسط رئیسجمهور محترم، به عنوان رئیس شورای عالی آموزش و پرورش، مورد مطالعه و مداقّه عزیزان دستاندرکار قرار بگیرد.
1. اشاره به اسناد بالادستی
در مقدمه اساسنامه، به پارهای از بندهای اسناد و مصوبات بالادستی (بندهای ۷ و ۴) و راهبردهای کلان و راهکارهای سند تحول بنیادین آموزش و پرورش (۳-۵، ۲-۱۷ و ۴-۱۷) و مصوبه جلسه ۱۰۲۵ شورای عالی آموزش و پرورش اشاره شده است، که محمل و آبشخور تصویب مدرسه مجازی هستند.
با عنایت به اینکه روح قانون سند تحول بنیادین ماهیت تربیتی دارد (به این معنا که پرورش و رشد همه ابعاد وجودی فرزندانمان را فراهم میکند و موجب عزت و سربلندی کشور عزیزمان میشود)، پرسش جدی و نقد اساسی این است که:
با توجه به تجربه مدرسه مجازی در دو سال کرونایی، آیا مدرسه مجازی میتواند توانایی دستیابی به این اهداف را داشته باشد؟
آیا مدرسه مجازی، آموزههای قرآن و عترت را منتقل میکند یا خدای ناکرده ضربه دیگری بر پیکر مصدوم نظام تعلیم و تربیت وارد میکند؟
2. اهداف اساسنامه (ماده ۲)
در ماده ۲، دو هدف ذکر شده است:
- ۱) افزایش نرخ پوشش تحصیلی دانشآموزان با اولویت بازماندگان از تحصیل در راستای تحقق عدالت آموزشی.
- ۲) ایجاد فرصتهای برابر آموزشی با بهرهبرداری از فناوریهای نوین.
ضمن تحسین نگاه عدالتمحور، سوال این است که آیا واقعاً بازماندگان از تحصیل صرفاً منتظر مدرسه مجازی بودهاند؟ آیا دغدغههای معیشتی و مشکلات اقتصادی این دانشآموزان اجازه میدهد که آرامش و تحصیل داشته باشند؟
3. راهاندازی مدرسه مجازی به صورت غیردولتی (ماده ۳)
در ذیل ماده ۳ آمده است:
تأسیس و راهاندازی مدرسه مجازی به صورت غیردولتی مطابق قانون تأسیس و اداره مدارس و مراکز آموزشی و پرورشی غیردولتی خواهد بود.
یعنی مدرسه مجازی همانند مدارس غیردولتی خواهد بود و بنابراین تحصیل در آن هزینهبر خواهد بود.
مطابق اصل ۳۰ قانون اساسی، آموزش رایگان است. اما در اساسنامه، منابع مالی مدارس مجازی، از محل قانون مدارس غیردولتی تأمین میشود.
4. مشمولین مدرسه مجازی (ماده ۵)
در ماده ۵ و تبصرههای مرتبط، طیف گستردهای از دانشآموزان (لازمالتعلیم، بزرگسال، ایثارگر) مشمول مدرسه مجازی دانسته شدهاند.
5. تأمین ابزارهای الکترونیکی (ماده ۱۰)
در ماده ۱۰ آمده است که وظیفه تأمین ابزارهای الکترونیکی و ارتباطی دانشآموزان بیبضاعت به عهده وزارت آموزش و پرورش است.
6. نظارت و ارزیابی (مواد ۱۳ و ۱۴)
مواد ۱۳ و ۱۴ درباره نظارت و ارزیابی مدرسه مجازی است؛ اما تجربه نشان داده که نظارت دقیق در نظام آموزشی ما دشوار است.
نتیجه و پیشنهادات پایانی
بر اساس تبصره ماده ۳، در صورت نیاز، مدرسه مجازی میتواند به صورت دولتی راهاندازی شود.
پیشنهاد میشود:
- اساسنامه و مفاد آن بازنگری شود.
- شاخصها و ابزارهای سنجش کیفیت آموزش در مدارس مجازی تدوین شود.
- مدارس آموزش از راه دور و مدارس بزرگسالان در چارچوب جدید بازبینی شوند.
- مدلهای حمایتی برای مدارس کمبرخوردار طراحی شود.
در پایان
در صورت اصرار بر اجرای مدرسه مجازی، پیشنهاد میشود:
- ابتدا مدرسهای دولتی به صورت پایلوت راهاندازی شود.
- آموزش از راه دور با مدل حضوری و مشارکتی تلفیق شود.
- نظارت قوی، ارزیابی علمی و شاخصمحور پیشبینی گردد.
و ما علینا الّا البلاغ.
دکتر فیضالله عابدینی ساروی