تاریخ : Sun 08 Apr - 22:00
کد خبر : 8340
سرویس خبری : اقتصادی
 

پیدا و پنهان صندوق ذخیره فرهنگیان در گزارش تحقیق و تفحص مجلس!!
 

تهران (پانا) - نمایندگان مجلس شورای اسلامی پس از قرائت گزارش تحقیق و تفحص از صندوق ذخیره فرهنگیان با ارسال آن به قوه قضائیه موافقت كردند.

 

میرحمایت میرزاده، سخنگوی كمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی، صبح امروز و در جریان جلسه علنی مجلس شورای اسلامی، گزارش این كمیسیون در نتیجه تحقیق و تفحص از صندوق ذخیره فرهنگیان را قرائت كرد.

متن گزارش به این شرح است:

بخش اول

كلیات

بررسی اجمالی مستندات قانونی تشكیلات صندوق ذخیره فرهنگیان

مساله ساماندهی و ارتقای معیشتی و رفاهی فرهنگیان، سبب شد كه حاكمیت، در برنامه پنج ساله دوم توسعه، این مهم را مدنظر قرار داده و در تبصره ۶۳ آن، دولت را موظف به تاسیس صندوق ذخیره فرهنگیان كند.

حكم مذكور، توسط وزارت آموزش و پرورش اجرایی شد و در تاریخ ۷ خرداد ۷۴ در اداره ثبت شركت ها و مالكیت صنعتی تهران به ثبت رسید، در برنامه های پنج ساله سوم و چهارم توسعه نیز، حكم مذكور استقرار یافته است.

آخرین ویرایش اساسنامه این صندوق در ۲۷ ماده و ۵ تبصره در تاریخ ۳ اسفند ۹۲ به تصویب هیات امنای موسسه رسیده است.

نحوه تاسیس صندوق ذخیره فرهنگیان

اگر چه قانونگذار در تبصره ۶۳ قانون برنامه سوم با موظف كردن وزارت آموزش و پرورش، حكم به تاسیس صندوق ذخیره فرهنگیان داده است، از آنجا كه وزارت خانه یاد شده موظف به تبعیت از قوانین و مقررات عمومی از جمله قانون محاسبات عمومی كشور، حكم موضوع ماده ۱۳۰ قانون محاسبات عمومی كشور است، لذا برای ایجاد هر گونه واحد سازمانی جدید از جمله تاسیس صندوق ذخیره فرهنگیان بایستی به یكی از صور چهارگانه وزارت خانه، موسسه دولتی، شركت دولتی، موسسه و نهاد عمومی غیر دولتی انجام شود.

از طرفی از حكم تبصره ماده ۶۳ قانون برنامه دوم ، جوازی برای تاسیس صندوق ذخیره فرهنگیان به صورت بخش خصوصی مستفاد نمی شود و وزیر وقت وزارت متبوع در زمان تاسیس صندوق، حكم ماده ۱۳۰ قانون محاسبات عمومی در تاسیس صندوق را نقض كرده و از ابتدا در شیوه فعالیت صندوق انحراف بوجود آورده است.

دارایی های صندوق

مجموع دارایی های صندوق بر اساس ترازنامه در صورت های مالی موسسه منتهی به ۱ شهریور ۹۵ حدود پنج هزار و ششصد میلیارد تومان است كه از آن مبلغ حدود دو هزار و صد میلیارد تومان مربوط به مطالبات بلند مدت و حدود هزار و چهارصد میلیارد تومان مربوط به مطالبات كوتاه مدت بوده و معادل ۶۳ درصد مجموع دارایی های صندوق در قالب مطالبات طبقه بندی شده است.

از مجموع مطالبات موسسه حدود دو هزار و هشتصد میلیارد تومان معدل ۸۰ درصد مربوط به مطالبات صندوق از شركت های زیر مجموعه خود است.

مجموع مطالبات صندوق از دولت بابت بخش سهم دولت از كسورات فرهنگیان حدود پانصد و نود و ۹ میلیارد تومان است.

تنها دارایی فیزیكی در اختیار صندوق، ساختمان مركزی واقع در میدان ونك خیابان عطار پلاك ۱۰ به ارزش دفتری حدود یكصد و چهل و هفت میلیارد تومان است.

منابع و مصارف صندوق

منابع مالی موسسه مذكور مشتمل بر سپرده سهم فرهنگیان و سهم دولت همراه با سود متعلقه بوده كه به لحاظ عضویت اعضا جدید همه ساله رو به افزایش است، به طوری كه در پایان سال مالی منتهی به ۳۱ شهریور ۹۵ مجموع منابع مالی صندوق از حیث سهم سپرده اعضا سهم دولت و سود متعلقه، برابر با حدود چهار هزار و سیصد میلیارد تومان بوده است.

دریافتی مدیران و هیات امنا

بررسی اسناد بیانگر این است كه معادل حدود هفتصد و هشتاد و هشت میلیون تومان مربوط به بعد از تغییر اساس نامه تحت عنوان پاداش و حق الجلسه به مدیران پرداخت شده است كه بخشی از آن مربوط به حق الجلسه اعضای هیات امنا كه در اساس نامه مجوز داشته است اگر چه در ارتباط با پرداختی به اعضای هیات امنا هیچ گونه سندی مبنی بر پرداخت به آنان قبل از تغییر اساسنامه مشاهده نشده است كه در این خصوص نیاز به دستور یا مجوزی از طرف رییس هیات امنا بوده است كه هیچ گونه مجوزی یا دستوری از طرف هیات امنا مشاهده نشده است.

بخش دوم

بیان اجمالی تخلفات عمده در صندوق ذخیره فرهنگیان و شركت ها و موسسات تابعه

تحقیق و تفحص از صندوق ذخیره فرهنگیان و تمامی شركت های تابعه آن و كارشناسی و حسابرسی منابع و مصارف این بنگاه اقتصادی، نیازمند یك بازه زمانی موسع و با حضور تعداد كافی كارشناس است كه ایده به مدت زمانی نزدیك به سه سال نیاز داشته باشد، لیكن هیات تحقیق و تفحص متناسب با محدودیت زمانی كه در اختیار داشت به بررسی موارد مهم و اساسی فعالیت صندوق پرداخته است و می توان گفت در هر موردی كه هیات ورود پیدا كرده است تخلفی كلیان مشاهده شد به صورتی كه كارشناسان را به این اظهار نظر واداشت كه گویی تخلف و ارتكاب جرم، در صندوق ذخیره فرهنگیان نهادینه شده است.

با توجه به محدودیت این گزارش به ذكر چند نمونه از این تخلفات بسنده كرده و دیگر موارد به همراه مستندات به مراجع ذی صلاح ارسال خواهد شد لازم است تمامی مراجع ذی صلاح نظارتی و قضایی نظیر دیوان محاسبات كشور، بازرسی قوه قضاییه به موارد بررسی نشده توسط هیات ورود پیدا كرده و تخلفات را احصا كنند و اموال تضییع شده را متسرد شود.

صندوق ذخیره فرهنگیان

صندوق ذخیره فرهنگیان در حال حاضر سهام بیش از ۸۵ درصدی ۲۲ شركت تابعه را به صورت مستقیم داراست، این صندوق در ركت های بانك سرمایه و بیمه معلم دارای سهام عمده است، همچنین صندوق بخشی از سهام تعداد ۱۵ شركت دیگر را نیز به صورت غیر مستقیم داراست، هیات تحقیق و تفحص تقریبا در تمامی موارد موردد بازرسی خود تخلفات عموما كلان را احصا كرده است.

۱. طرح فرهنگ

موسسه صندوق ذخیره فرهنگیان با همكاری بانك سرمایه و بخش خصوصی به منظور تامین بخی از كالاهای اساسی مورد نیاز فرهنگیان با تخقیف میانگین ۵/ ۲۶ درصد با شرایط پیش بینی ده درصد نسبت به اجرای طرحی تحت عنوان طرح فرهنگ در جهت ارتقا سطح معیت فرهنگیان اقدام كرده است در این ارتباط توافقنامه كارگزاری تامین كالای اساسی فرهنگیان، فی مابین صندوق ذخیره فرهنگیان از یك طرف و شركت فراز رایانه ماندگار منعقد و به امضای طرفین رسیده است.

اظهار نظر ایجاد طرح فرهنگ و مبادله موافقت نامه با شركت فراز رایانه ماندگار با موضوع تامین و توزیع كالاهای اساسی بین فرهنگیان، فاقد مصوبه هیات مدیره و یا هیات امنای موسسه صندوق ذخیره فرهنگیان است

۲.بانك سرمایه مبلغ ۸۰۰ میلیارد ریال با نرخ ۵/ ۱ درصد به صورت تسهیلات بدون آنكه در توافقنامه اصلاحی تعهدی در این خصوص داشته باشد، در وجه كارگزار پرداخت كرده است

۳.اجرای طرح فرهنگ پس از چند ماه در سال ۹۳ با مشكلات اجرایی مواجه شده است و كارگزار اجرایی طرح، به تعهدت خود عمل نكرده است علی رغم موارد فوق مسوولان موسسه اقدامی در جهت حفظ منافع صندوق و پیگیری های لازم به منظور استیفای حقوق قانونی متصوره انجام نداده اند.

۴.شركت كارگزار در ابتدا با نام فاز رایانه ماندگار بوده كه بعدا به شركت فراز آفتاب كاسپین با همان شماره ثبت تغییر نام كرده است ضمن این كه موضوع فعالیت های شركت فراز رایانه ماندگار در زمان عقد قرارداد با ماهیت قرارداد منعقده هم خوانی نداشته است.

۵.علی رغم توافقات پی در پی مبنی بر نحوه بازپرداخت تسهیلات دریافتی در تهاتر ملك واقع در خیابان اسفندیار، تاكنون مدارك و شواهدی كه بیانگر اجرای پروژه ساخت و ساز با ماركت موسسه و ركت فراز آفتاب كاسپین باشد ملاحظه نشد.

۶.مدیران موسسه به دلیل عدم رعایت ضوابط و مقررات حاكم بر موسسه و اهمال در وظایف محوله و اخذ تصمیمات نادرست كه منجر به تضییع حقوق موسسه شده متخلف از اجرای مقررات هستند كه لازم است به منظور احراز نیات نامبردگان در این موارد، مرجع ذی صلاح قضایی رسیدگی و اتخاذ تصمیم كند.

۲. قرارداد مشاركت حقوقی گل نبی

این قرارداد در تاریخ ۱۶ شهریور ۹۱ به مبلغ سه هزار و ۹۰۰ میلیارد ریال شامل سرمایه گذاری و مشاركت حقوقی در ساخت و تكمیل و تامین مالی و فروش واحدهای یك مركز تجاری و اداری معروف به گل نبی صورت گرفته است كه فاقد كارشناسی معتبر در محاسبه املاك و هزینه ها در ضمینه قرارداد است و بعد از عدم تحقق پروژه فوق در تاریخ ۲۳ آذر ۹۴ مجددا بدون توجه به آخرین ارزش گذاری سه كارشناس رسمی دادگستری، مدیران صندوق ذخیره فرهنگیان اقدام به تهاتر و خرید سهام پروژه معروف به پاژ مشهد به مبلغ ۵۰۴۰ میلیارد ریال می كند.

علاوه بر این ، توجه به تخلفات صورت گرفته از سوی مدیران صندوق و بانك سرمایه در جریان پروژه های فوق شامل فرو ملك فرمانیه ۱۸۴۰ میلیارد ریال، ملك فدك ۶۴۵ میلیارد ریال قراردادهای مضاربه ای به مبلغ ۳۴۲ میلیارد ریال و تهاتر بدهی بانكی به مبلغ ۳۳۶۰ میلیارد ریال حائز اهمیت است.

شركت سرمایه گذاری فرهنگیان

شركت سرمایه گذاری فرهنگیان دارای ۵ شرت تابعه بورسی به نام های ماین سازی اراك، ذوب اهن اصفهان، بانك سرمایه، ایران ارقام، عمران و توسعه فارس و ۱۹ شركت تابعه غیر بورسی به شرح كارگزاری اردیبهت ایرانیان، گروه آتیه ساوالان، بازرسی مهندسی و صنعتی ایران، قند كرج، هفت ستاره فرهنگ ایرانیان، آلوپن، گروه صنعتی پلور سبز، میرداد، روغن نباتی شیراز، فولادسازان امیرآباد، فرایند نوین، استحكام سازه تولید بلوك و پانل سبك تاژ، سرمایه گذاری سایه گستر، سهند بازرگانی، سرمایه گذاری تدبیرگران اطلس، سرمایه گذاری تدبیر فرهنگیان، سرمایه گذاری سامان فرهنگیان بنا گسترش هشتم طوس است

۱. قرارداد شركت سرمایه گذاری بازرگانی تدبیرگران اطلس بابت مشاركت در واردات و فروش خودرو

در تاریخ ۱۸ تیر ۹۳ شركت اماراتی century general trading l.l.c به نمایندگی تام الاختیار شركت هومن تجارت امین پیشنهاد همكاری خود را به مدیرعامل وقت شركت سرمایه گذاری فرهنگیان ارائه می كند با نامه مورخ ۱۴ شهریور ۹۳ و نامه مورخ ۱۶ هریور ۹۳ شركت هومن تجارت امین خطاب به شركت سرمایه گذاری فرهنگیان، زمینه انعقاد قرارداد اول، فی مابین شركت سرمایه گذاری تدبیرگران اطلس كه یكی از شركت های تابعه شركت های تابعه شركت سرمایه گذاری فرهنگیان است با شرتك اماراتی century general trading l.l.c به نمایندگی تام الاختیار شركت هومن تجارت امین فراهم می شود.

در جلسه مورخ ۲۵ شهریور ۹۳ نهایتا هیات مدیره شركت سرمایه گذاری تدبیرگران اطلس، با سرمایه گذاری و عقد قرارداد به مبلغ شش میلیارد تومان با شركت اماراتی century general trading l.l.c به نمایندگی تام الاختیار شركت هومن تجارت امین برای واردات خودرو موافقت می شود، در این فقره نهایتا با عدم انجام تعهدات طرف قرارداد و برگشت خوردن تمامی چك های شرت اماراتی و با توجه به مجهول المكان بودن صادركننده چك در مجموع مبلغی بیش از حدود چهارده میلیارد تومان بابت اصل و فرع این سرمایه گذاری به شركت تدبیرگران اصلس وابسته به صندوق، زیان وارد شده است.

۲. قرارداد با شركت هرمز پاساراگد با كارگزاری شركت تجارت آفرین سون قشم كه در اثر این معامله خسارت وارده نانشی از دور ضمانت نامه های صادره از سوی شركت سرمایه گذاری فرهنگیان جمعا معادل حدود بیست و هشت میلیارد تومان است.

۳. قرارداد با شركت هرمز پاسارگاد بابت خرید قیر مبلغ ۶۶۰ میلیارد ریال در قبال ضمانت نامه های صادره از بانك سرمایه به ذی نفعی شركت هرمز پاسارگاد در چهار مرحله محموله قیر خریداری ده را در اختیار شركتی قرار داده كه اظهار نظر در خصوص آن در گزارش مختص آن خواهد آمد.

۴. قرارداد حق العمل كاری شركت سرمایه گذاری تدبیرگران اطلس-بازرانی انواع قیر میزان بدهی این شركت به بانك سرمایه بابت ضمانت نامه پرداختی و بهره و جریمه دیركرد آن تا تاریخ ۱۳ مهر ۹۵ معادل حدود بیست و چهار میلیارد تومان بوده است.

۵. قرارداد حق العمل كاری برای فروش اسلب بدهی ركت فولاد تجارت ایرانیان بالغ بر یازده میلیارد تومان ارزیابی شده است.

۶. قرارداد حق العمل كاری با شركت روشه قشم بابت خرید و فروش مازوت مطالبات معوق تا پایان سال ۹۵ مبلغ بیست و ۹ میلیارد و دویست میلیون تومان ارزیابی شده است.

۷.قرارداد با شركت پوشش پارسا تجارت مانده بدهی شركت تا پایان سال ۹۵ معادل حدود بیست و شش میلیارد تومان ارزیابی شده است.

۸. قرارداد با شركت توسعه و تجارت جهان سیر نیوساد با توجه به سپری شدن موارد مندرج در قراردادهای منعقده با این شركت و عدم پرداخت اصل وجه و سود مقرر، صلح نامه ای فی مابین شركت مذكور و شركت سرمایه گذاری فرهنگیان منعقد شده است كه به موجب آن برای تسویه دیون و بدهی، میزان ۴۸/ ۷ درصد از سهام شركت صنعتی مینو به مبلغ حدود چهل و پنج میلیارد تومان به شرت سرمایه ذاری منتقل شود، نكته حائز اهمیت آن است كه برای مجموع دو قرارداد حدود هفتصد میلیون تومان را اضافه بر اصل سود و سرمایه و سود حاصله پرداخت كند كه این مبلغ در جداول مورد توافق مغفول مانده است.

۹. پروژه خرید سهام شركت فولادسازان امیرآباد شركت سرمایه گذاری فرهنگیان اقدام به شناسایی معادل حدود صد میلیارد تومان سهام شركتی كه هیچ گونه مالكیتی در آن نداشته، كرده است همچنین مبلغ جریمه تاخیر دیركرد ساخت شركت طی دو فقره سند جمعا به مبلغ معادل حدود هفت میلیارد تومان كرده كه شناسایی آن در حساب های شركت سرمایه گذاری با توجه به عدم قطعیت و تحقق رسمی مالكیت فاقد وجاهت است.

اظهار نظر كلی در خصوص عملكرد شركت سرمایه گذاری فرهنگیان

در سنوات مورد رسیدگی در تعدادی از قراردادهای منعقده از قبیل مضاربه، ضمانت نامه ، صلح نامه، سرمایه گذاری كوتاه مدت و بلند مدت و به دلیل عدم ارائه مشاوره های لازم و اكرشناسی های بعمل آمده قبل از انعقاد موارد فوق الذكر سو مدیریت و تصمیمات متزلزل سهل انگاری و عدم پاسخگویی هیات مدیره به هیات امنا تعداد زیادی از تضامین اخذ شده بی نتیجه بوده و شركت سرمایه گذاری فرهنگیان نتوانسته است به مطالبات خود دست یابد و بعضا منجر به اقدامات قضایی مطول شده است

۳. در این رابطه تعدادی از قراردادها كه به موارد مذكور در قرارداد ختم نشده است تبدیل به تهاتر با زمین معارض دار، پروژه های سنگین نیمه تمام، سهام نامرغوب شركت ها ده كه بازگت سرمایه آن در هاله ای از ابهام است.

۴.پس از بررسی های بعمل آمده در تعدادی از موضوعات خاصی كه هیات تحقیق و تفحص در مدت زمان ماموریت خود ورود كرده است این نتیجه حاصل شده است با توجه به این كه ماهانه كسورات جامعه فرهنگیان و وارزی سهم ولت به مجموعه صندوق ذخیره فرهنگیان واریز می شده است تاكنون وزارت آموزش و پرورش اطلاع دقیقی از میزان كسورات حقوق فرهنیان طی سنوات قبلی و واریز آن به حساب صندوق ندارد

بانك سرمایه

بانك سرمایه در تاریخ ۴ دی ۸۴ تحت شماره ۲۶۲۳۷۷ در اداره ثبت شركت ها و موسسات غیر تجاری با عنوان بانك سرمایه ثبت و بر اساس مجوز شماره ۴۶۱۳/ه/مورخ ۱۸/ ۱۰/ ۱۳۸۴ صادره از سوی بانك مركزی جمهوری اسلامی ایران فعالیت خود را در عرصه بانكداری كشور آغاز كرده است در سال ۸۴ زمان تاسیس بانك سرمایه، سرمایه بانك مبلغ ۳۵۳۵ میلیارد ریال منقسم به سه میلیارد و پانصد و سی و پنج میلیون سهم یكهزار ریالی با نام بوده است.

در سال ۸۵ برخی ركت های سهام دار و تعدادی از سهامداران زیر یك درصد سهام خود در بانك سرمایه را به صورت وكالتی به شركت های زیر مجموعه شهرداری تهران واگذار كردند و تا سال ۹۱ تغییرات خاصی در تركیب سهامداران ایجاد نشد در نهایت در سال ۹۱ كلیه سهام های وكالتی بانك سرمایه كه در اختیار شركت های زیر مجموعه شهرداری تهران بود، به گروه منتسب به آقای بهروز ریخته گران واگذار شد در تاریخ ۱۷ دی ۹۳ سرمایه بانك از مبلغ ۳۵۳۵ میلیارد ریال به مبلغ ۴ هزار میلیارد ریال افزایش یافت كه از محل آورده نقدی سهامداران صورت گرفته است افزای سرمایه در سال ۹۳ بدین صورت انجام شده است كه ۱۳/ ۵۵ درصد از این افزای سرمایه از وجوه واریزی توسط رت های وابسته به صندوق ذخیره فرهنگیان، ۱۴/ ۳۸ درصد از مبلغ افزایش سرمایه توسط گروه ریخته گران به نام هشت نفر شخص حقیقی كه همگی از اقوان آقای ریخته گران بودند نظیر ۱.ط همسر خواهر، ص.م همسر برادر، م.م پسرخاله، م.ن همسر برادر و ۷۳/ ۶ درصد توسط سایریت تامین شده است.

منابع و بدهی بانك مركزی

كل منابع ریالی و ارزی بانك سرمایه در تاریخ ۳۱ فروردین ۹۶ حدود بیست و دو هزار میلیارد تومان است كه مانده مصارف بانك سرمایه در تاریخ مذكور حدود سیزده هزار و ششصد و هشتاد میلیارد تومان است از این مبلغ حدود ۳۱.۱۲۲ میلیارد ریال مربوط به اضافه برداششت از بانك مركزی جمهوری اسلامی اران است كه به دلیل عدم وجود نقدینگی كافی برای پاسخگویی به سپرده گذاران و طلبكاران از بانك مركزی برداشت شده است كه مشمول جریمه با نرخ ۳۴ درصد می شود، با كسر این مبلغ از كل منابع بانك، خالص منابع به رقم ۱۸۹.۹۵۳ میلیارد ریال خواهد رسید كه با مقایسه این رقم با مصارف بانك سرمایه ۱۳۶.۸۰۸ میلیارد ریال نشان می دهد كه حدود ۷۲ درصد از خالص منابع مصرف شده است.

مطالبات غیر جاری

طبق گزارش دریافت شده از سیستم اطلاعاتی بانك سرمایه و اطلاعات واصله از اداره وصول و پیگیری مطالبات، كل مطالبات غیر جاری در پایان فروردین ماه ۱۳۹۶ مبلغ ۱۳.۲۲۲ میلیارد ریال است كه از این مبلغ حدود ۴/ ۱۱ درصد سررسید گذشته، ۲ / ۱۹ درصد معوق و ۴/ ۶۹ درصد یعنی قریب به نود هزار میلیارد ریاست مشكوك الوصول است

رسیدگی های هیات با توجه به محدودیت زمانی رسیدگی، مطالبات غیر جاری بالای صد میلیارد ریال را شامل می شود لازم به ذكر است منظور از مطالبات مشكوك الوصول آن دسته از مطالباتی است كه مدیران بانك در پایان دوره مالی این احتمال را در نظر بگیرند كه با توجه به شرایط مشتریان، توان پرداخت بدهی های خود و انجام تعهداتشان را نداشته باشند و بانك به میزان مطالباتی كه امكان وصول آن ها بعید به نظر می رسد متضرر خواهد شد.

همچنین روند ایجاد مطالبات غیر جاری از سال ۸۵ لغایت ۹۵ نشان می دهد كه بیششترین مطالبات مربوط به قراردادهایی است كه پس از اصلاح اسانامه صندوق صورت گرفته است.

بدهكاران كلان

بدهكاران كلان به بانك سرمایه در تاریخ ۳۱ فروردین ۹۶ شامل سی و یك گروه است كه در كل حدود ۸۴ هزار میلیارد ریال مطالبات غیر جاری متعلق به آنهاست به عبارت دیگر حدود ۶۵ درصد از كل مطالبات غیر جاری بانك سرمایه مربوط به بدهكاران عمده است با بررسی پروندده های بدهكاران كلان بانك سرمایه مواردی از عدم رعایت قوانین و مقررات مشاهده شد كه اهم موارد تخلف به شرح ذیل است:

-عدم اخذ تامین كافی و اخذ وثایق سهل البیع جهت حفظ منافع بانك

-عدم اعتبار سنجی و تعیین حد اعتباری مشتری قبل از اعطا تسهیلات و عدم بررسی توجیه فنی، اقتصادی و مالی

-عدم استعلام وضعیت بدهی غیر جاری مشتری قبل از اعطای تسهیلات

-عدم استعلام وضعیت چك برگشتی جهت ممنوعیت ارائه خدمات بانكی به مشتریان دارای سابقه چك برگشتی

-عدم اخذ صورت های مالی حسابرسی شده توسط حسابرس مورد تایید جامعه حسابداران رسمی كشور

-مغایرت نرخ سود تسهیلات ارائه شده با سیاست های پولی و اعتباری سالانه نظام بانكی كشور مصوب شورای پول و اعتیار

-عدم كسب اطمینان از تامین حداقل ۲۵ درصد از منابع مالی پروژه های سرمایه گذاری از محل حقوق صاحبان سهام و تامین حداقل ۲۵ درصد كل دارایی های شركت ها در زمان اعطای تسهیلات توسط حقوق صاحیان سهام آن با احتساب تسهیلات اعطایی

لیست بدهكاران عمده بانكی به شرح ذیل است:

در این گزارش لیست بدهكاران عمده بانكی در ۳۱ مورد و چهار گروه مشخص شده است.

ضمانت نامه ها

در بررسی ضمانت نامه های صادره توسط بانك سرمایه مشاهده شده است كه اكثر این ضمانت ها تحت عنوان ضمانت نامه حسن اجرای تعهدات بوده لكن بابت قراردادهای خرید مدت دار شركت های دیگر صادر شده و به عنوان ضمانت تعهد پرداخت به حساب گرفته شده است ضمانت نامه های مشكوك الوصول در تاریخ ۳۱ فروردین ۹۶ بانك سرمایه شامل ۱۴۱ مورد و به مبلغ حدود هزار و سیصد میلیارد تومان كه مازاد مطالبات مشكوك الوصول غیر جاری است.

تهاتر مطالبات با املاك بدهكاران

تهاتر برخی از مطالبات غیر جاری بانك با املاك معرفی شده از طرف بدهكاران و به دلیل بیش از نمایی ارزش املاك نه تنها منجر به تضییع منابع بانك شده بلكه منابع بانك را به سمت دارایی های ثابت غیر مولد و موهومی سوق داده است این بخش از املاك بانك نیازمند كارشناسی مجدد با هدف برگشت سرمایه مردم به بانك و سپس اجرای اشد مجازات برای متخلفان است.

شركت های وابسته بانك

در بانك سرمایه سرمایه گذاری بیش از حد مجاز ۴۰ درصد در شركت های وابسته و فرعی از جمله در ركت توسعه ساختمان سرمایه، شركت سایه گستر انجام ده است كه مغایر با مفاد بند ۳ دستورالعمل سرمایه گذاری ها در بانك ها و موسسات اعتباری غیر بانكی است همچنین پرداخت مبالغی تخت عناوین مختلف از جمله علی الحساب افزایش سرمایه به ركت های زیر مجموعه كه این مبالغ صرف خرید املاك پرداخت به گروه ریخته گران شده است.

نكات قابل توجه

از دلایل بسیار با همیت در ایجاد بی ثباتی مدیریتی در بانك سرمایه وجود دو گروه سهامدار عمده شامل شركت های زیر مجموعه صندوق ذخیره فرهنگیان و گروه منتسب به بهروز ریخته گران است بدون تردید تسلط این دو گروه بر اكثریت سهام بانك، منجر به تنش های اساسی در روند فعالیت آن شده تا جایی كه فعالیت بانك سرمایه به سمت شركت داری و برآورده كردن مقاصد این دو گروه سوق یافته و این بی ثباتی مدیریت، صدمات بسیار سنگینی بر پیكره بانك سرمایه وارد كرده است

حجم مطالبات غیر جاری اعم از تسهیلات و تعهدات به دلیل عدم اعتبار سنجی صحیح دستوری بودن اعطای تسهیلات نبود وثایق كافی و مناسب و نفوذ اشخاص مرتبط با سهامداران عمده در بانك، افزایش چشمگیری یافته به طوری كه كل مطالبات غیر جاری بالغ بر ۱۳۰ میلیارد ریال شده است در حالی كه كل سرمایه بانك ۴ میلیارد ریال و سرمایه پایه آن منفی است.

تغییرات در مدیران عامل بانك سرمایه از بدو تاسیس تا پایان سال ۹۵ نشان می دهد كه انتصاب ۱۳ مدیرعامل با میانگین مدیریت ۱۰ ماه منجر به عدم ثبات مدیریتی و به یكی از عوامل زمینه ساز تخلف و تضعیف جایگاه بانك بدل ده و صدمات جبران ناپذیر را بر پیكره آن وراد كرده است كه نتیجه این پیامد مهم در صورت ادامه دار بودن می تواند بانك را به ورطه نابودی كشاند.

عدم نظارت موثر و مناسب بانك مركزی جمهوری اسلامی ایران در طی این سال ها و بسنده كردن به تهیه گزارش های بازرسی بدون اقدام عملی و اكتفا به نامه نگاری های متداول نیز باعث تدید روند فوق شده است، متاسفانه بانك مركزی در این موضوع حساسیت و نظارت لازم و افی را به عمل نیاورده است ورود مراجع ذی صلاح قضایی و نظارتی به این پرونده لازم و ضروری است.

پترو فرهنگ

شركت پترو فرهنگ جز مواحدهای فرعی موسسه صندوق ذخیره فرهنگیان است كه در تاریخ دوم تیر ۸۷ تاسیس و در اداره ثبت شركت ها و مالكیت صنعتی تهران به ثبت رسیده است تنها منبع سودآور شركت سودهای سهام دریافتی ناشی از فعالیت شركت های پتروشیمی مروارید، پتروشیمی خراسان، پتروشیمی مارون است كه به عنوان سهم دولت به صندوق ذخیره فرهنگیان از طریق سازمان خصوصی سازی واگذار شده است اما تاسیس شرتك های متعدد و عدم اجرای طرح های مدنظر و تعدد آن ها موجب توزیع منابع و عدم استفاده صحیح آن توسط شركت ده و از طرفی در بعضی از شركت ها بدون هیچ فعالیت خاصی صرفا حقوق پرداخت می شود و در امور بازرگانی نیز به علت عدم شناخت مناسب از بازارهای جهانی و استفاده نكردن از تحلیل گرهای بازارهای بین المللی شاهد ضرر و زیان فراوان بوده است از طرفی شركت های زیر مجموعه تنها از طریق تزریق وجه نقد به حساب های سپرده كوتاه مدت و سپرده بلند مدت اقدامات به سودآوری كرده و شاهد آن هستیم در مجامع نیز جهت جبران این فعالیت های زیان آور پاداش هیات مدیره درخواست كرده كه به عهده پترو فرهنگ قرار داده و در نهایت به این هیات مدیره ها علی رغم عدم فعالیت یا فعالیت زیان آور پاداشی پرداخت نشده است.

لازم به ذكر است هیچ یك از طرح ها در هنگام خریداری دارای طرح توجیه فنی اقتصادی انالیز قیمتی و تسهیم منابع در اولویت سنجی نبوده است همچنین در این راستا می توان به نامه شماره ۲۷۶/۴/ص مورخ ۱۳/۲/۹۳ معاونت برنامه ریزی و توسعه كسب و كار موسسه صندوق ذخیره فرهنگیان اشاره كرد كه از نظر صندوق تنها دو طرح كیان و كیمیای پارس خاورمیانه دارای مجوز بوده و سایر طرح ها بر اساس آیین نامه سرمایه گذاری و تامین منابع موسسه فاقد مجوز است.

دیگر بخش های صندوق ذخیره فرهنگیان كه مورد تحقیق و تفحص قرار گرفته است عبارت اند از شركت تامین مسكن فرهنگیان، شركت لیزینگ فرهنگیان و شركت ماشین سازی اراك است كه مشروح بررسی این شركت ها در ضمینه گزارش موجود است

بخش سوم

جمع بندی و ارائه پیشنهاد

با عنایت به این كه ایده تاسیس صندوق ذخیره فرهنگیان و دولت در برنامه دوم و تكلیف دولت در برنامه سوم چهارم و شم توسعه به پرداخت سهم خود توسط مجلس شورای سالامی بیانگر عزم جمهوری اسلامی در تقویت مالی و معیشتی فرهنگیان است كه رهبر معظم انقلاب از آن به عنوان یكی از مسائل درجه ی یك ما در مدیریت های دولتی و سرمایه گذاری یاد كرده اند.

كمیسیون آموزش مجلس ضمن ارج نهادن به همه تلا شهای صورت گرفته از طرف قوه قضاییه و دستگاه های نظارتی چون وزارت اطلاعات، سازمان بازرسی كل كور، خصوصا دادستانی كل كور در برخورد با تخلفات و فسادهای صورت گرفته در صندوق ذخیره فرهنگیان با بررسی گزارش تحقیق و تفحص از صندوق ذخیره فرهنگیان و دعوت چندین باره از مسولان فعلی و سابق صندوق اعلام می كند لازم است همه قوای كشور در یك عزم ملی و با هدف كمك به اقتصاد معلمان كشور به پیشنهادات این گزارش توجه و با یك نگاه همه جانبه به حل موضوع كمك كند، لذا جمع بندی این گزارش ناظر به وظایف قوای سه گانه كشور و دستگاه های نظارتی به شرح ذیل تقدیم می شود.

الف) مجلس شورای اسلامی

۱. با عنایت به این كه معاونت قوانین مجلس شورای اسلامی و دیوان محاسبات كور اعلام كرده اند كه احكام قانونی مرتبط با تاسیس صندوق فاقد جنبه خصوصی بوده و موسسه صندوق خیره فرهنیان مطابق با قوانین مجلس و مصوبات دولت تاسیس نشده است لازم است مجلس با ارائه یك استفساریه فوریتی نسبت به ماهیت صندوق اعلام نظر كند

۲.با عنایت به این كه علی رغم تاكیدات مجلس در پرداخت سهم دولت به فرهنگیان در چهار قانون برنامه توسعه، عدم نظارت بر اجرا و عدم پرداخت سهم دولت باعث عدم النفع سود فرهنگیان به مبلغ ۱۰.۴۷۱ میلیارد ریال از ابتدای تاسیس تاكنون شده است، لذا لازم است مجلس با تاكید بر برنامه م توسعه نسبت به پرداخت سهم دولت نظارت كرده و با تخلف دولت برخورد كند.

۳.اصلاح اساسنامه صندوق امری ناگریز و لازم است كه باید در انجام آن تسریع صورت گیرد حضور نماینده فرهنگیان در هیات امنا و دفاتر استانی و تعیین دقیق شخصیت حقوقی صندوق همچنین نظارت پذیر ساختن صندوق توسط نهادهای نظارتی كشور عملكرد آن از جمله مواردی است كه در اصلاح اساسنامه بایستی مدنظر قرار گیرد دستورالعمل دقیق انتصاب مدیران ارشد صندوق و شركت ها بایستی در اساسنامه ذكر شود تا مسیر برای حضور مدیران صالح و با تخصص های مورد نیاز فراهم شود.

همچنین تعیین بازرسی قانون برای حضور در صندوق و نحوه فعالیت وی از جمله مواردی است كه باید در اصلاح اساسنامه مدنظر قرار گیرد.

ب) قوه مجریه

۴. با عنایت به این كه در طی سال های گذشته مبلغ بالغ بر۸۰۰ میلیارد تومان سهم دولت به صندوق فرهنگیان پرداخت نشده است لازم است دولت با ارائه لایحه یا تعیین در بودجه های سنواتی با شروع از بودجه سال ۹۷ نسبت به پرداخت بدهی خود به فرهنگیان اقدام كند

۵.بر اساس قانون مصوب مجلس شورای اسلامی كل دارایی های صندوق، متعلق به فرهنگیان است كه متاسفانه تاكنون فرهنگیان در سود ۴۲ درصد از دارایی های صندوق كه بالغ بر ۳۶ هزار میلیارد ریال است سهیم نشده اند لذا بایستی در محاسبه سود صندوق فرهنگیان پس از وضع ذخایر قانونی و منظور كردن اندوخته ها و كسر هزینه ها با محاسبه به روش nan كل سود به نام فرهنگیان محاسبه و پرداخت شود این سود شامل افراد عضو صندوق از ابتدا تاكنون است.

۶.اصلاح اساسنامه صندوق امری ناگریز و لازم است لذا وزیر آموزش و پرورش مكلف است با تسریع در موضوع و با لحاظ كردن نقش فرهنگیان در اركان صندوق، نظارت پذیر ساختن صندوق توسط نهادهای نظارتی كشور،تدوین آیین نامه ها و دستور العمل های انتصاب افراد برای اركان صندوق به اصلاح ساختاری صندوق اقدام و گزارش آن را به مجلس ارائه كند.

۷.با عنایت به این كه وزارت آموزش و پرورش و سازمان امور مالیاتی كشور بر بخی از دارایی های صندوق ذخیره فرهنگیان تصرف كرده اند مقتضی است تا پایان سال جاری نسبت به برگشت دارایی های فرهنگیان اقدام كند.

۸.بانك مركزی در خصوص نظارت بر بانك سرمایه در موارد مختلف به وظیفه نظارتی خود عمل نكرده است و این عدم نظارت سبب وقوع تخلفات و سو مدیریت های فراوانی در بانك سرمایه وابسته به صندوق ذخیره فرهنگیان شده است كمیسیون درخواست برخورد با مسوولان و كارشناسان متخلف در بانك مركزی را دارد اهم موارد اتهامات ایشان شائبه تبانی و زد و بند و عدم نظارت بر موارد مكرر تخلفات در بانك سرمایه است

۹. هیات انتظامی بانك مركزی در نظارت و برخورد با تخلفات عدیده هم ضعف داشته است و هم ساختار آن به گونه ای است كه قوه قهریه لازم برای برخورد با متخلفان را ندارد لازم است ساختار هیات به گونه ای تقویت ود تا این اختلال مرتفع شود

۱۰.در موارد بسیاری پرداخت تسهیلات به صوت دستوری صوت پذیرفته است تغییرات مدیریتی پی در پی در بانك سرمایه و ضعف نظارت بر آن سبب شده است پرداخت تسهیلات بعضا با تماس تلفنی و بدون ثبت در سیستم حسابرسی شفاف انجام پذیرد.

ج) قوه قضاییه

۱۱. وزیران آموزش و پرورش در ادوار مختلف و معاونان توسعه منابع انسانی ایشان به عنوان اعضای حقوقی هیات امنا صندوق در موارد مختلف با عدم نظارت كافی بر این موسسه كه بعضا با انتصاب افراد كه از ویژگی های لازم مدیریتی و تخصصی برخوردار نبوده اند در سمت ها